Katja Laurien

Inspiratie voor jouw spirituele reis

Hoe Je met Spiritueel Bypassing Kunt Omgaan

2. mei 2021 • Katja Laurien

Iedereen op het spirituele pad heeft wel eens zijn spirituele praktijken gebruikt om pijnlijke emoties of ongewenste waarheden te vermijden. We doen dit door overmatig positief te denken en de waarheid te ontkennen (“Ik, boos? Nooit!") of door te rationaliseren hoe we ons zouden moeten voelen in plaats van gewoon te voelen wat er in ons speelt (“Ik kan niet boos zijn. Woede wordt door mijn ego opgewekt en ik ben NIET mijn ego!"). Deze tendentie staat bekend als spiritueel bypassing en leidt er vaak toe dat mensen op hun pad niet verder komen.

Naar mijn mening is het spirituele bypass an sich geen probleem. Het is natuurlijk mechanisme van het ego en een onderdeel van onze reis die ons uiteindelijk helpt om te groeien. Het is echter belangrijk om wat licht te schijnen op deze mechanismen om deze egoïsche tendentie te transformeren en op die manier de integratie van onze ziel en ons ego een stukje verder te voltooien. De mechanismen kunnen heel subtiel zijn en enorm overtuigend, waardoor je het gevoel krijgt dat je de spirituele principes juist onder de knie hebt. En vooral dat je je ego de baas bent. Deze spirituele bypass te ontmantelen en het te laten gaan kan heel moeilijk zijn, omdat het je het gevoel geeft je over te moeten geven aan je ego. Maar paradoxalerwijs moeten we eerst onze menselijke kant erkennen - inclusieve alle negativiteit en beperkingen - om onze spirituele kant aan te wakkeren.

Over het algemeen kun je herkennen dat je in een spirituele bypass zit wanneer je overdreven positief bent of wanneer je snelle resultaten wilt behalen. Er zijn zoveel verschillende technieken die snelle resultaten beloven. Sommige mensen zullen er zeker baat bij hebben, maar ik zie het toch als een manier om je niet echt toe te willen wijden aan die diepe en intense pijn die in ons allen zit. Het is net als een huis dat heel snel en van goedkoop materiaal gebouwd is: Je kunt erin leven, maar de structuur is zo instabiel dat het op een dag uit elkaar zal vallen. We kunnen simpelweg niet weglopen voor onze pijn die zo graag erkend en gevoeld wil worden. Daarnaast kun je ook vrijwel zeker zijn dat je in een spirituele bypass zit wanneer je je spirituele praktijken aan het overdenken bent. Op het moment dat je beseft dat je in een “high thinking mode” zit, dan ben je waarschijnlijk onderbewust op zoek naar manieren om het gevoel wat eronder zit te vermijden.

Maar zoals ik zei is de bypass zelf niet echt het probleem. We doen het allemaal, het is onderdeel van onze natuur. Uiteindelijk zou het af willen komen van onze bypass ook weer een vorm van een bypass zijn. Per slot van rekening zit er in elke egoïsche tendentie - ook in de bypass - een boodschap verstopt die vroeger of later ontdekt wil worden. Door onze neiging om te bypassen te ontkennen, ontzeggen we onszelf ook de kans om een waardevolle les te leren. De bypass is dus niet het probleem, alles wat aan de oppervlakte komt is nooit het probleem, maar we kunnen altijd kiezen hoe we ermee omgaan. Ik heb me persoonlijk nog nooit zo bezig gehouden met mijn eigen spirituele bypasses als deze maand, waar ik in een ingewikkelde dans zat tussen het egoïsche deel en het spirituele deel van mezelf. Gelukkig maar heb ik me afgelopen maand zo bezig gehouden met de link tussen deze twee delen, wat mij enorm geholpen heeft deze maand om mijn eigen gevoelens en gedrag te begrijpen.

Ik zal je wat achtergrondinformatie geven. Mijn vader ligt momenteel op de IC met corona. Aangezien hij al aan COPD lijdt, heeft het virus bij hem snel tot complicaties geleid. Hij is over het algemeen super fit en gezond, waardoor dit voor mij echt een shock was. Aanvankelijk was ik in ontkenning. Toen hij mij voor het eerst vertelde dat hij corona had maar enkel aan lichte griepsymptomen leed, ging ik ervan uit dat het een vals positieve test was en dat hij gewoon de griep had (ik was me duidelijk bewust wat corona in combinatie met COPD voor hem kon betekenen). Toen hij mij een paar dagen later vertelde dat hij in het ziekenhuis lag dacht ik oprecht dat hij een grap maakte. Ik wou simpelweg niet accepteren dat mijn geliefde vader in zo een positie was en was bang dat ik de pijn ervan niet zou kunnen dragen. Toen hij echter de volgende dag in een kunstmatig coma op de IC lag, kwamen de gevoelens naar het oppervlakte en kon ik daar ook niets aan doen.

Aanvankelijk werd ik zo overspoeld door mijn emoties dat ik nog geeneens geprobeerd heb om ze te onderdrukken. Maar als snel realiseerde ik me dat ik mezelf aan het sussen was met spirituele slogans zoals “Alles gebeurt met een reden” en “Zijn ziel weet wat het beste is voor hem”. Als je mijn blog in het afgelopen jaar een beetje gevolgd hebt, dan zul je weten dat ik juist geprobeerd heb om mijn negatieve emoties een plekje in mijn leven te geven. Mij viel snel op dat deze slogans mijn pijn en verdriet ervan af hielden om naar het oppervlakte te komen. Dit was dus de eerste spirituele bypass die snel gevolgd werd door de tweede: Ik probeerde de positieve slogans te onderdrukken om op die manier mijn negatieve gevoelens toe te laten - om zo snel mogelijk die gevoelens te transcenderen en terug te komen bij een gevoel van rust en vrede. Het lijkt me duidelijk dat deze aanpak niet bepaald werkte en dat ik enkel verward en uitgeput was.

Ik merkte dat ik meer bezig was met het bedenken hoe ik me zou moeten voelen in plaats van gewoon te voelen wat ik voelde. De gedachten raasden door mijn hoofd, in de hoop een oplossing te vinden voor deze tragedie. Hoe kon ik het best reageren? Hoe kon ik door deze situatie heen komen zonder al te veel te voelen? In mijn verwarring en mijn emotionele pijn had ik echter op gegeven niet meer de kracht om überhaupt naar een oplossing te zoeken. Ik gaf me simpelweg over aan het feit dat ik een mens ben. Ik realiseerde me wat er gaande was en dat ik vast zat ik een spirituele bypass die zichzelf tegen sprak. In de stilte van deze overgave kwam ik tot een waardevol inzicht: dat het toelaten van zwakte en kwetsbaarheid, niet alleen ten opzichte van mezelf, maar vooral ten opzichte van mijn ouders, heel angstaanjagend was voor mijn Innerlijke Kind.

Toen ik jong was leed mijn moeder onder depressies wat in mij een intens gevoel van machteloosheid opwekte. Over de jaren heen heb ik een woede ontwikkeld ten aanzien van slachtofferhouding en zwakte van mijn moeder. Door de schuld bij haar te leggen probeerde ik de diepe pijn onder mijn gevoel van hulpeloosheid te ontwijken. Deze afweer kon ik echter in de situatie van mijn vader niet gebruiken. Er bleef niets anders over dan die diepe pijn te voelen die ik zolang geprobeerd heb te vermijden. In de perceptie van mijn innerlijke kind zijn mijn ouders de bron van mijn levensenergie. Om dus te ervaren dat één van weinig kracht en energie heeft, geeft mij onderbewust het gevoel zijn in levensgevaar te zijn. Toen ik mij realiseerde hoe diep dit kindheidstrauma in mij gegrond zat, begreep ik ook meteen waarom het menselijke gedeelte in mij deze pijn niet in één keer heeft kunnen toestaan, om mij te beschermen voor de kracht van mijn eigen emoties.

Dit inzicht heeft ertoe geleid dat ik mezelf heb toegestaan om een emotionele muur om me heen te bouwen. Ik erken hoe pijnlijk het zou zijn om al deze gevoelens van hulpeloosheid en kwetsbaarheid ongefilterd toe te staan. In feite heb ik mezelf mijn spirituele bypass toegestaan, maar ik doe het wel bewust. Ik blijf mezelf observeren; mijn gedrag, mijn gedachten en mijn gevoelens. Ik sta mezelf toe om zoveel pijn op te nemen als ik kan verdragen. Het is enorm belangrijk voor dit proces om een innerlijke waarnemer te hebben. Door deze waarnemer voelt het menselijke gedeelte in je zich veilig en verzorgd. Alleen met de begeleiding van dit verzorgende gedeelte in jezelf kun je echt leren je aan je pijn langzaam toe te geven. Dit proces kan niet gecontroleerd worden en duurt gewoon zolang als het duurt. Door ogenblikkelijke spirituele resultaten te willen bereiken - inclusief het zo snel mogelijk voelen van je pijn om deze te kunnen transformeren - wordt je niet begeleid door je Ware Ik, maar door je innerlijke dictator - een collega van je ego.

Vanaf het moment dat ik mezelf de toestemming gaf om gewoon mens te zijn - om niet de volle pijn te kunnen aanvaarden en deze met spirituele slogans te willen verzachten - begon er langzaam een shift plaats te vinden. Ik begon ineens oprechte gevoelens van hoop, liefde, verbondenheid en intense dankbaarheid te ervaren. Deze gevoelens kwamen niet voort uit gedachten, maar kwamen gewoon in me op. Ook de pijn kwam langzaam op en leek me soms wel te verstikken. Mijn hart deed pijn en mijn lichaam was moe en uitgeput. Ik vocht er niet meer tegen en liet alles gewoon zijn gang gaan. Het was de puurste pijn die ik ooit gevoeld had en op een bepaalde manier heeft het me dichter bij mijn vader, bij mezelf en bij het leven gebracht.

Natuurlijk val ik regelmatig nog terug in de denkmodus, die voor mij altijd een teken is dat ik één of ander gevoel aan het onderdrukken ben (en ik dus in een bypass zit), maar ik sta mezelf verder toe om te ervaren wat er in me opkomt. In de tussentijd houdt mijn innerlijke waarnemer een (non-controlerend) oogje in het zeil, waardoor mijn hart langzaam steeds meer open gaat. In deze periode staat mijn hart extreem open waardoor ik zoveel liefde voor mijn vader en alle lieve en ondersteunende mensen om me heen kan ervaren. Ik voel me enorm verbonden met alles in iedereen waardoor ik in het midden van deze crisis soms hele warme gevoelens krijg.

Tegelijkertijd maakt deze openheid van mijn hart mij heel kwetsbaar en ontvankelijk voor de pijn. Vooral wanneer ik bij mijn vader op bezoek ga en deze verschrikkelijke situatie zo echt en tastbaar wordt, lijkt de pijn mij op te vreten. Volgens mij heb ik nog nooit zo veel pijn en wanhoop gevoeld als in deze momenten, maar ik weet nu ook wel dat mijn Ware Ik bij me is en dat deze gevoelens onderdeel zijn van mijn pad.

Ik kan nu zien dat deze situatie mij de kans heeft gegeven om me te verbinden met die ondraagbare pijn uit mijn verleden die ik blijkbaar heb moeten onderdrukken om me veilig te voelen in dit leven. Ik heb geleerd om mijn reacties (en die van anderen) beter te begrijpen en te zien dat onze egoïsche reacties legitiem zijn. Het spirituele pad is prachtig en de doelen zijn het zeker waard om naar te streven, maar we moeten begrijpen dat het pad niet bedoeld is om in één rechte lijn te lopen. Alles komt precies zoals het moet komen en daar kunnen we niets aan doen. Het enige dat we kunnen doen is bewust blijven, onze eigen toestand te observeren en te weten dat we precies daar zijn waar we moeten zijn om onze individuele les te leren. We moeten het idee van de “spirituele persoon” en hoe deze denkt, voelt en handelt loslaten en in plaats daarvan simpelweg wat licht werpen op hoe ons wezen is zoals het is.