Katja Laurien

Inspiratie voor jouw spirituele reis

Een Pleidooi voor de Waarheid

3. november 2019 • Katja Laurien

We hebben allemaal wel eens een (nood)leugen verteld. Mocht jij die zeldzame persoon zijn die hier nog schuldig aan is geweest, neem alsjeblieft contact met me op. Ik zou heel graag je ouders leren kennen en wat onderzoek naar je omgeving doen. De meeste onder ons groeien namelijk op in een omgeving waarin men ons leert “beleefd en aardig” te zijn. En dat de waarheid “onvriendelijk en onbeleefd” is. We leren dat harmonie belangrijker is dan confrontatie en dat onze behoeftes minder belangrijk zijn dan het collectieve welzijn.

Gelukkig maar, zijn de tijden aan het veranderen. Mensen hebben er minder problemen mee om elkaar de waarheid te vertellen, maar toch wordt dit als negatief beschouwd. Het wordt gezien als een neveneffect van onze individualistische en egocentrische maatschappij. Het lijkt alsof het welzijn van anderen ons niet interesseert, zolang onze eigen behoeftes vervuld zijn.

Maar zoals altijd ligt de waarheid (laten we zeggen: mijn waarheid) ergens in het midden. Ik denk dat het belangrijk is om de waarheid te spreken en we kunnen dat prima zonder anderen te hoeven kwetsen. Integendeel, in deze post zal ik uitleggen waarom het belangrijk is om de waarheid te spreken en waarom het verre van egoïstisch is en zelfs bijdraagt aan betere relaties met anderen en met onszelf.

Waarom we de waarheid achterhouden

Naar mijn mening zijn er twee hoofdredenen die ons ertoe zetten om in eerste instantie te liegen. Óf we waarderen onszelf niet, óf we waarderen de ander niet (deze aspecten zijn heel dicht met elkaar verbonden, maar dat is een ander verhaal).

Wanneer we onszelf niet waarderen zijn we bang dat we afgekeurd zullen worden voor onze waarheid. We vrezen dat onze waarheid geen bestaansrecht heeft. Indirect denken we dat wij geen bestaansrecht hebben als we de ander niet vertellen wat we denken dat hij wil horen. Het lijkt alsof onze waarde afhankelijk is van de waardering van een ander en niet van wie wij echt zijn. Daarom besluiten we een masker te dragen, waarmee we verstoppen wie wij echt zijn en in plaats daarvan anderen laten zien wat wij denken dat zij graag zouden willen zien.

Als we, anderzijds, de ander niet waarderen, dan denken we dat de ander niet met de waarheid om kan gaan. We denken dat de ander niet in staat is om de waarheid onder ogen te zien, dat hij of zij niet volwassen genoeg is om de waarheid te ontvangen en er adequaat mee om te gaan. Op een bepaalde manier onderschatten we hun emotionele capaciteiten, wat naar mijn mening een teken is van gebrek aan respect.

Waarom we de waarheid zouden moeten vertellen

Klaarblijkelijk heeft de waarheid niets te maken met individualisme en egocentrisme, maar heeft het veel meer te maken met respect en vertrouwen. Tegen de verwachting van velen in, heeft de waarheid geen nadelige gevolgen voor je relatie met de ander, maar helpt het deze juist beter te worden. Door de waarheid te zeggen stop je meteen je relaties onderbewust te saboteren.

Ten eerste zorgt de waarheid voor minder spanning. Wanneer mensen weten dat je over het algemeen de waarheid zegt, zullen ze zich een stuk relaxter voelen in jouw bijzijn. Ik heb nooit gemerkt hoe ontzettend fijn het is om met iemand samen te zijn die heel onbevangen, maar met respect de waarheid kan zeggen, totdat ik mijn huidige partner ontmoette. Hij heeft de gave om mij precies op het juiste moment te zeggen wat hij denkt. Sommige mensen wachten hiermee veel te lang waardoor de irritaties al opgehoopt zijn wat uiteindelijk alleen tot een overbodig explosie leidt. Ik gok dat het duidelijk is dat niet de waarheid schuld is aan dit soort situaties, maar het feit dat we het niet op het juiste moment en op de juiste manier hebben kunnen zeggen.

Mijn partner vertelt het mij altijd redelijk snel. Als gevolg hiervan merk ik dat ik erg rustig ben in de relatie met hem. Ik hoef me niet constant af te vragen of hij een probleem met me heeft of niet, omdat ik weet dat hij dat wel zou vertellen als het zo was. Ik weet dat ik altijd up-to-date ben wat werkelijk een fijn gevoel is. Op een bepaalde manier wekt zijn eerlijkheid rust en kalmte in mij op in plaats van woede en wrok.

Wanneer je je met iemand op je gemak voelt, is het makkelijker een diepe band met iemand te creëren. Bovendien zorgt een hogere mate van vertrouwen er ook voor dat we beter met elkaar kunnen verbinden. Vooral wanneer deze persoon de gave heeft om de waarheid op een positieve manier over te brengen, zul je merken dat je de input van deze persoon enorm zult waarderen omdat hij of zij jou erbij helpt om jezelf te verbeteren. Hoe kom je anders achter je menselijke gebreken als niemand het je vertelt? We hebben allemaal een blinde vlek wat betreft onze menselijke gebreken en het is nou eenmaal makkelijker deze in anderen te herkennen. De waarheid zou als geschenk in plaats van belediging gezien moeten worden. En geloof me, wanneer je het juist doet, zul je merken dat mensen je gaan respecteren en dankbaar zullen zijn wanneer je hen met de waarheid confronteert. Tenzij ze nog niet klaar zijn voor de waarheid, maar dat is niet jouw probleem.

Naar mijn mening heeft dat ermee te maken dat de waarheid vertellen een geste van vriendelijkheid is. Ik vertel niet altijd iedereen de waarheid, het is iets dat ik doe voor mensen die respecteer en waar ik veel om geef. Op een bepaalde manier vergt het namelijk mijn energie om iemand de waarheid te zeggen. Ik moet me echt met mezelf en met de ander op één lijn om de boodschap ook effectief over te brengen. Daarom kies ik er vaak voor om mensen om die ik niet zo veel geef de waarheid niet te zeggen, aangezien ik mijn energie liever bespaar voor iemand om die ik echt geef en met die ik een diepere verbinding wil opbouwen (dit geldt trouwens niet als mensen mij direct vragen, dan zeg ik wel meteen de waarheid).

Afgezien van het feit dat de waarheid jou erbij helpt je relatie met anderen te verbeteren, krijg je zelf ook meer rust aan je hoofd. Je hoeft jezelf niet meer constant te vertellen wat je over de ander denkt of hoe hij of zij jou behandeld heeft. Als het er eenmaal uit is, blijft het over het algemeen ook uit je hoofd en heb je meer plek, tijd en energie voor andere, waarschijnlijk positievere gedachten en acties.

Moet ik altijd de waarheid zeggen?

Je vraagt nu misschien af waar de waarheid zijn slechte reputatie dan vandaan heeft als het zogenaamd alleen positieve dingen teweeg brengt. Nou, de waarheid zeggen is tot op bepaalde hoogte wel een kunst. Lukraak hier en daar met wat stukjes waarheid om je heen gooien gaat je er niet bij helpen de bovengenoemde resultaten te bereiken.

Toen ik voor het eerst het bevrijdende effect voelde van de waarheid zeggen, had ik (en heb ik nog steeds) de neiging om altijd zo snel mogelijk de waarheid te zeggen, maar ik merkte al snel dat er meer achter zit dan alleen de waarheid zeggen. Om echt effectief de waarheid te kunnen zeggen moet ik meer mindful zijn. Ik moet echt even nadenken voordat ik spreek en mezelf de volgende vragen stellen: Is het echt de waarheid? Help ik iemand ermee? Is het inspirerend? Is het noodzakelijk? En is het aardig? Deze punten spreken voor zich, maar het kan lastig zijn in the heat of the moment te bepalen of je nou de waarheid moet zeggen of niet. In dat geval, voel gewoon wat de intentie is achter de waarheid die je zou willen verkondigen. Wil je het zeggen omdat de ander schuldig te laten voelen of om je je gelijk wilt halen? Of wil je het zeggen omdat je oprecht hoopt dat de ander het beste maakt uit de informatie die je met hem of haar wilt delen? Zoals ik al zei, gaat niet iedereen gediend zijn van jouw waarheid (denk eraan dat dit jouw waarheid is niet per definitie de waarheid, wat is de waarheid überhaupt?!), maar zolang je mindful met je waarheid omgaat en de beste intenties hebt, zul je snel merken dat je relaties beter worden, zij het de relatie met de ander en/of de relatie met jezelf.